Kredi kartı kullananlar, ortalama %18 daha fazla harcama yaparlar

Kredi kartıyla ödeme yapanlar, aynı ürünü nakit ödeyenlere kıyasla ortalama %12-18 daha fazla harcama yapıyor (hatta bazı senaryolarda bu fark çok daha yüksek çıkabiliyor). Bu oran, özellikle eski Dun & Bradstreet gibi pazar araştırması şirketlerinin klasik çalışmalarından geliyor ve yıllardır birçok kaynakta (NerdWallet, SumUp, Fortunly gibi) %12-18 aralığı olarak tekrarlanıyor.Peki nasıl oluyor da aynı insan, aynı ürüne karşı birden farklı davranıyor?1. “Ödeme acısı” (pain of paying) azalıyorBeynimiz para harcamayı fiziksel bir kayıp gibi algılıyor. Nakit öderken cüzdandan para çıkıp gidiyor, elinizde para azalıyor → bu somut bir acı yaratıyor (beyindeki insula bölgesi aktifleşiyor). Bu acı, bizi frenliyor: “Dur, gerçekten buna değer mi?” diye düşündürüyor.Kredi kartında ise:

• Para hemen gitmiyor (sadece plastik kayıyor veya telefon yaklaştırılıyor).
• Gerçek kayıp ay sonu ekstresinde, soyut bir rakam olarak geliyor.
• Bu yüzden ödeme acısı çok daha düşük → frenler gevşiyor.

MIT, Carnegie Mellon ve Stanford gibi üniversitelerin beyin taramalı (fMRI) çalışmaları bunu doğruluyor: Nakit ödeme insula’yı (acı merkezi) daha fazla aktive ederken, kredi kartı ödeme bunu “uyuşturuyor”. Sonuç: Daha az direnç, daha kolay “evet” deme.2. Psikolojik mesafe yaratıyor

• Nakit = “Şu an elimdeki para gidiyor” → somut kayıp.
• Kart = “Sonra öderim” → gelecekteki soyut bir borç.

Bu zaman farkı (temporal separation), harcamayı daha az acı verici hale getiriyor. İnsanlar gelecekteki parayı bugünkünden daha az değerli görüyor (hiperbolik iskonto etkisi).3. Daha büyük sepetler ve impulsif alımAraştırmalar gösteriyor ki:

• Aynı mağazada kredi kartı kullananların ortalama sepet tutarı nakite göre %12-18 daha yüksek.
• Bazı spesifik örneklerde (McDonald’s gibi) fark %50’ye kadar çıkabiliyor ($4.50 → $7.00).
• Restoranlarda sadece kredi kartı logosu görmek bile bahşişi %4-13 artırıyor.
• Genel ortalama işlem tutarı: Nakit ~$20-40, kart ~$100+ (Federal Reserve verileri).

4. Ödül hissi ve “bedava para” yanılsamasıBirçok insan kredi kartını “ödül” gibi görüyor: puan, mil, cashback… Bu da “Zaten %5 geri alacağım” diye düşünüp daha rahat harcamaya itiyor. Ama gerçekte çoğu zaman harcanan ekstra miktar (%12-18) ödülden çok daha fazla oluyor.Özetle neden %18 civarı çıkıyor?Bu rakam bir ortalama; farklı ürün, mağaza ve kişiye göre değişiyor:

• Küçük günlük harcamalarda fark daha yüksek (impulsif alımlar).
• Büyük harcamalarda fark azalabiliyor ama yine de kart lehine.
• Çalışmalar 1990’lardan beri tutarlı: Prelec & Simester (2001), Dun & Bradstreet, MIT auction deneyleri hep benzer oranlar veriyor.

Kısacası: Kredi kartı beynimizin “para harcama acısını” uyuşturduğu için aynı ürüne karşı daha cömert davranıyoruz. Nakit ise o acıyı canlı tutup bizi daha tutumlu kılıyor.

Computer - Internet Technology Design World --------------- Bilim ve Toplum - Bilim ve Teknik -- --------sosyal medya, ------facebook, Instagram, internet, Pinterest, sosyal medya, Twitter, vine------ internet,oyun,bilgisayar,bilişim,Programlama, Network,Msn,Yahoo,messenger,Gmail,Hotmail,Cep, İPhone,Android